Dương Hậu
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tước hiệu của một nhân vật lịch sử: "Dương Hậu" là tước hiệu của Dương Vân Nga, vợ vua Đinh Tiên Hoàng, sau trở thành Thái hậu nhiếp chính triều Đinh và là một nhân vật quan trọng trong việc chuyển giao quyền lực sang nhà Tiền Lê.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Sử sách ghi chép về công lao của Dương Hậu trong buổi đầu giữ nước.
- Hành động trao long bào cho Lê Hoàn của Dương Hậu là một quyết định lịch sử.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Thời kỳ Dương Hậu nhiếp chính": chỉ giai đoạn sau khi vua Đinh Tiên Hoàng mất, bà làm Thái hậu nhiếp chính cho vua nhỏ Đinh Tuệ.
- Thời kỳ Dương Hậu nhiếp chính diễn ra trước khi nhà Tiền Lê được thành lập.
Biến thể và từ gần giống
- Dương Vân Nga (Danh từ riêng): tên húy của Dương Hậu.
- Dương Thái Hậu (Danh từ riêng): một cách gọi khác thể hiện tước vị Thái hậu của bà.
- Thái hậu (Danh từ): tước hiệu của mẹ vua, có thể dùng để chỉ Dương Hậu trong bối cảnh lịch sử cụ thể.
Từ đồng nghĩa
- Thái hậu họ Dương: cách gọi nhấn mạnh họ và tước vị.
- Nhiếp chính Thái hậu: cách gọi nhấn mạnh vai trò nhiếp chính của bà.
Thành ngữ liên quan
- "Trao áo long bào" / "Khoác hoàng bào": thành ngữ ám chỉ hành động lịch sử của Dương Hậu khi trao áo vua cho Lê Hoàn, tượng trưng cho việc chuyển giao ngôi vua.
- Hành động khoác hoàng bào cho Lê Hoàn của Dương Hậu được xem là mưu lược cứu nước.
- Thái Hậu, vợ Đinh Tiên Hoàng, húy là Dương Vân Nga, không rõ năm sinh năm mất. Có sách chép là Dương Thị Lập
- Khi vua Đinh mất (năm Kỷ Mão 979), con là Đinh Tuệ được tôn lên nối ngôi bà nghiễm nhiên là thái hậu, nhiếp chính
- Bà vốn là mẹ sứ quân Ngô Nhật Khánh. Đinh Tiên Hoàng dẹp xong Nhật Khánh, lấy bà làm vợ, sau đó đưa người con gái riêng của bà (tức em Ngô Nhật Khánh) làm vợ Đinh Liễn
- Khi nghe tin Đinh Tiên Hoàng đã mất, tự quân còn nhỏ, nhà Tống muốn thừa cơ sang cướp nước ta. Lúc quân Tống sắp kéo sang, các tướng đồng lòng với Phạm Cự Lượng truất phế Đinh Tuệ, suy tôn Lê Hoàn lên ngôi vua. Chính bà đã tự tay lấy Hoàng bào khoác vào vai Lê Hoàn và giúp ông làm nên việc lớn